Болалагимда бувим сўзлаб берган ибратли ҳикоятлар ичида мени энг ҳайратга солгани Айюб (алайҳиссалом) қиссаси эди. Улғайган сарим, қийналган дамларимда, мушкулотларни зўрға кўтараётган елкам букчайиб, қалбимда “нега” деган саволлар уйғона бошлаганида ҳар гал шу қиссадан куч олардим. Аммо бугун яна бир нарсани англаб етдим – қиссадан у қадар кўп ҳикмат топа билмабман. Уни сўзлай туриб Айюб (алайҳиссалом) дуосини такрор-такрор ёдга олган бувим мендан кутгандек ибратланмабман.
Ҳазрати Айюб (алайҳиссалом) мол-мулкларидан айрилдилар – сабр қилдилар. Фарзандларидан жудо бўлдилар – илоҳий тақдирга розилик билдирдилар. Оғир дардга мубтало бўлиб, шаҳардан қувилдилар, кичкинагина чайлада етти йил яшадилар – аммо бирор марта Аллоҳдан бу фалокатларни аритишини сўрамадилар. Ҳолбуки, пайғамбар эдилар, Аллоҳ ҳузурида бутун ер юзида у зотдан-да қадрлиси йўқ эди.
Ривоятларда айтилишича, мусибатлар шиддати ортиб, чидаб бўлмас ҳолатга келганида, хотинлари: “Сиз дуоси мақбул инсонсиз. Дуо қилинг, Аллоҳ шифо берсин”, деди. Айюб (алайҳиссалом) бунга жавобан: “Биз етмиш йил неъматлар ичида яшадик. Ҳеч бўлмаса шунча йил мусибат ва фалокатларга сабр этмай туриб Раббимга бундай дуо қилишдан уяламан”, деб жавоб бердилар. Таналарида ўрмалаётган қуртлар тилларига ўтганидан кейингина Яратганни зикр қилолмай қоламан деган хавфда дуо қилдилар. Шунда ҳам: “Ҳақиқатан бу дард менга келиб етди. Сен марҳаматлиларнинг марҳаматлисисан!” дедилар, холос. Бу сўзларни шунчалар кўп такрорладиларки, илтижоларига жавобан: “Бошингизни кўтаринг, дуоингиз қабул бўлди”, дейилди.
Бу ҳақда Қуръони каримнинг “Анбиё” сурасида шундай баён этилади: “Айюбнинг эса Парвардигорига нидо қилиб: “(Парвардигорим,) менга мусибат етишди. Ўзинг раҳмлиларнинг раҳмлироғидирсан”, деб илтижо қилган пайтини (эсланг). Бас, Биз уни (дуосини) мустажоб қилиб, ундаги заҳматни кетказдик ҳамда ўз ҳузуримиздан меҳрибонлик кўрсатиб, барча ибодат қилувчиларга эслатма бўлсин, деб (Айюбга) оиласини ва улар билан қўшиб, яна уларнинг баробарида аҳлу авлод ато этдик”.
Шундан кейин тафаккур қилиб кўрдим: менга бирор мушкуллик етишса, нима қиляпман? Энг олдин, берилган неъматларни унутиб, уялмай қийинчиликларни санаб чиқаман. Уларга чидаётганимни писанда этиб ўтаман. Кейин нималар кераклигини бирма-бир сўрай бошлайман...
Аллоҳнинг пайғамбари эса фақатгина дуо қилдилар: “Парвардигорим, менга мусибат етишди. Ўзинг раҳмлиларнинг раҳмлироғидирсан!” Мени шунча балоларга дучор этдинг, чидадим, демадилар. Мендан бу мусибатларни кўтар, демадилар. Бойлигимни, аҳлу аёлимни қайтар демадилар! Имон кучини кўринг, фақат Аллоҳ таолонинг раҳматини эсга олдилар ва Аллоҳ таоло у зотга (алайҳиссалом) барча йўқотганларини зиёдаси билан қайтарди.
Бу ибратга бошим неча бор деворга урилганидан кейингина эътибор қаратаяпман. Яшириб нима қилдим, менинг сўрайдиган нарсам доим аниқ бўлган: “Ўқишга бу йил киришимни насиб қил”, “Раббим, шу иш менга насиб этсин”, “Яратган Эгам, мендан бу дардни арит”. Бунинг устига, сўраганларимнинг берилиш пайтини ҳам ўзим “белгилайман”. Кўпинча дуоларим ижобат бўлади. Аммо... аксарият ҳолларда сўраган нарсаларим мен учун хайрли эмас. Яъни, айнан ўзимнинг тилаганим менга азоб беради. Муаммолар гирдобига ташлайди, кўзёш тўкишга мажбур қилади. Лекин шунда ҳам ҳадиси шарифда айтилганидек, орзу қилаётган, сўраётган нарсаларимга теранроқ разм сола билмабман. Аслида эса Аллоҳ таоло раҳматини ёдга олишнинг ўзи кифоя экан. Жаноби Ҳақнинг марҳамат назари банда учун яхшиликлар эшигини очаркан.
Нигора МИРЗАЕВА