Саҳобалар ҳаётидан лавҳалар

Ҳазрати Хадича разияллоҳу анҳунинг кўзлари ёриди. Файзли оилада қиз дунёга келди. Онанинг кўзлари гўдакка чексиз меҳр ва... ўкинч билан термулди. Фидойи рафиқа жоҳилларнинг фарзандлари қиз эканлигини рўкач қилиб, Пайғамбаримиз саллаллоҳу алайҳи васалламга озор беришидан қайғуда эди. Бу хушхабар етиши билан Жанобимиз саллаллоҳу алайҳи васаллам рафиқаларининг ёнига шошдилар. Қизалоқни севинч билан қучоқларига олиб, бағриларига босдилар. Онамиз разияллоҳу анҳуни муборакбод этиб:

– Қизимнинг исми Зайнаб бўлсин! – дедилар.

Зайнаб, яъни, отасининг зийнати...

Халифа Ҳорун ар-Рашид замонасининг ҳаким зотларидан бўлмиш Шақиқ Балхий ҳазратларини тез-тез зиёрат қилиб туришни хўш кўрарди. Бир куни навбатдаги зиёратда суҳбатлашиб ўтиришар экан, Ҳазрати Шақиқ Ҳорунга:
- Тасаввур қил, саҳрода ёлғиз қолгансан, ташналикдан ўлай деб турибсан, бир қултум сув бўлса, ҳаётингни сақлаб қолиши мумкин. Шу пайт кимдир келиб: “Сув сотаман”, деса, нимангни берган бўлардинг? – дедилар.
- Нима сўраса, бераман. У пайтда пул-давлат ҳақида ўйлаб ўтирмайман.
- Агар у одам бир қултум сув учун бутун бойлигингнинг ярмини сўраса, берармидинг?
- Албатта, берардим.

Сувайд ибн Қафладан ривоят қилинади:

“Ҳазрати Али, розияллоҳу анҳу, маълум бир пайт моддий жиҳатдан анча қийин аҳволга тушиб қолди. Шунда Фотимадан:
— Отанг ҳузурларига бориб, озроқ ёрдам сўрасанг бўлармиди, — дея уни Жаноби Пайғамбаримизнинг, соллаллоҳу алайҳи ва саллам, ёнларига жўнатди.

Фотима эшик тақиллатганида Умму Айман онамиз Расули акрамнинг, соллаллоҳу алайҳи ва саллам, ёнларида эди.

Ироқдан бир аёл Умар ибн Абдулазизни излаб келди. Одамлардан Амирур мўмининнинг уйини сўраб-суриштирганида, унга хароба кулбани кўрсатишди. Шу эски уй Амирнинг уйими, дея ажабланди. Сўнг ҳовлига кириб, Халифанинг хотини Фотима бинти Абдулмаликни кўрди. У буғдой янчиб, ун қилаётган эди. Ироқли аёл уни хизматкорлардан бири деб ўйлади. Сўнг:
- Амирул мўмининнинг хотини қаерда? – деб сўради.
- Менман. Нима ишинг бор? - деди Фотима.
Аёл ажабланди. Хаёлидан “Шу Амирнинг хотиними? Кийимлари эскирган, ямоқлари бор, рўйида ранг йўқ. Бизда қоровулнинг хотини ҳам бундан яхши кийинади”, деган ўйлар ўтди. Шу аснода ичкаридан Умар ибн Абдулазизнинг ўзи чиқиб келиб, тупроққа сув қўйди ва лой қилиб қора бошлади. Сўнг деворнинг нураган жойига суваб қўйди. Ироқлик аёл у зотни ҳам хизматчилардан деб гумон қилиб, Фотимага: