Аллоҳ таоло Қуръони каримда мусулмон бандасининг бу дунёда ҳам, охиратда ҳам ҳалокатга етакловчи кўзга кўринмас душманлари борлиги ҳақида огоҳлантирган ва уларга қулоқ солмаслик, эргашмаслик кераклигини уқтирган. Айни чоғда, улардан қутилиш, халос бўлиш йўлларини ҳам баён қилиб берган. Кўзга кўринмас душманлардан энг биринчиси ва энг даҳшатлиси – лаънати шайтон. У одамзотнинг бошқа барча душманларини ҳаракатга келтиради ва одамзотга қарши ишга солади. Одат Ато ва Момо Ҳавонинг жаннатдан чиқариб юборилишларига ҳам мана шу шайтон сабабчи бўлган.

Нафс инсоннинг моддий ўзлиги, “мен”лигидир. Тилимизда унинг муқобили мавжуд эмас. Уни фақат таърифлай ва тасвирлай оламиз. Аллоҳ таоло бизни ботинимизни бир идора этувчи, жсмимизни, моддиё борлиғимизни, ҳаёт учун зарурий манфаатларимизни қўриқлаш ва қўллаш мақсадида фаолият кўрсатувчи маънавий бир борлиқ жойлаштирган, ана шу нафсдир...
Мавжудлиги – зарурат, истаклари – табиий, аммо таъқиб ва назорат қилиниши, тарбияланиши ва ёмон иллатлардан покланиши ҳам шарт.
Ислом дини нафснинг емоқ, ичмоқ, таносил, истироҳат каби шаръий истакларини ҳалол йўллар билан адо этишга буюради. Аммо ҳаддан ташқари ҳохишларга, ҳою-ҳавасларга қатъиян йўл қўймайди. Масалан, наслнинг давом этиши учун уйланишни ташвиқ этади, лекин никоҳ йўли билан, зино эмас. Шу зайлда нафснинг шаҳвоний ҳохишлари тўғри йўлга йўналтирилган бўлади.

Бисмиллаҳир роҳманир роҳийм

Барча ҳамду саноларимиз ёлғиз Аллоҳнинг Ўзига бўлсин. Унга ҳамд айтамиз, Ундан ёрдам сўраймиз ва Унга истиғфор айтамиз. Аллоҳдан нафсларимизнинг ва амалларимизнинг ёмонлигидан паноҳ тилаймиз. Кимни Аллоҳ ҳидоятласа, уни адаштирувчи йўқдир. Кимни адаштирса, уни ҳидоятловчи йўқдир. Гувоҳлик бераманки, Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ ва Муҳаммад Унинг бандаси ва расулидир. У зотга салом ва саломлар бўлсин.

Фарзанд ота-она гарданидаги омонат бўлиб, улар бу омонат ҳақида масъулдирлар.

Пайғамбаримиз Муҳаммад с.а.в. озод қилган қуллари Савбон р.а. Расули Акрамни қаттиқ яхши кўрар, фироқларига сабр қилолмас эди. Бир куни Савбан Расули Акрам ҳузурларига юзлари қизарган ва титраган ҳолда кириб келди. У зот Савбоннинг бу ҳолатини кўриб сабабини сўрадилар. Шунда Савбон: “Бетоб эмасман, аммо озгина вақт сизни кўрмай қолсам, даҳшатга тушаяпман. Мана ҳозиргина охиратни эсладим. Шубҳа йўқки, сиз жаннатда пайғамбарлар билан бирга бўласиз. Мен, гарчи Аллоҳ раҳмат қилиб жаннатга кирсам ҳам, сиз билан бўлолмайман. Чунки сизнинг манзилингиз баланд. Агар жаннатга киролмайдиган бўлсам, кейин сизни ҳеч қачон кўра олмайман. Охиратда ҳолим не кечишини ўйлаб титраб кетаяпман”, деди. Шунда ушбу оят нозил бўлди: “Кимда ким Аллоҳ ва Пайғамбарига итоат этса, ана ўшалар Аллоҳ инъомларига сазовор бўлган зотлар – пайғамбарлар, сиддиқлар (ҳақ рост имон эгалари), шаҳидлар ва солиҳлар билан бирга бўлурдар. Ана ўшалар энг яхши ҳамроҳлардир”. (Нисо сураси, 69 оят)